Newsletter

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych

22.05.2003
Interpretacja przepisu art. 159 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152) oraz kwestii stosowania odpowiednich przepisów prawa do umów ubezpieczenia zawartych do dnia wejścia w życie ww. ustawy. Stosownie do art. 159 ust. 1 ww. ustawy postępowania dotyczące roszczeń odszkodowawczych wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy toczą się według przepisów dotychczasowych. Tym samym przepis ten znajduje zastosowanie tylko i wyłącznie do postępowań związanych z likwidacją szkód w odniesieniu do szkód wyrządzonych przed 1 stycznia 2004 r., które to postępowania zostały wszczęte przed tą datą i toczą się jeszcze po wejściu w życie nowych uregulowań. Należy także jednoznacznie wskazać, że do wszystkich postępowań odszkodowawczych wszczętych po dniu 1 stycznia 2004 r. będą miały zastosowanie przepisy nowej ustawy, natomiast treść stosunku prawnego będzie oceniana na podstawie łączącej strony umowy, a więc w świetle przepisów obowiązujących w 2003 r. lub 2004 r. Kwestie dotyczące zaś stosowania odpowiednich przepisów prawa do umów ubezpieczenia zawartych do dnia wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, są regulowane ogólnymi zasadami prawa intertemporalnego. Materię tą należy rozpatrywać przez pryzmat ogólnych przepisów kodeksu cywilnego i ustawy - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny. Art. 3 kodeksu cywilnego stanowi, że ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że wynika to z jej brzmienia lub celu. Jednocześnie, jak zostało wskazane wyżej, ustawy nie określają właściwego czasowo prawa, do którego należałoby odnosić stosunki prawne powstałe przez 2004 rokiem. Tym samym można, na podstawie tego przepisu, przyjąć, że do umów takich zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe - te, na podstawie których umowy ubezpieczenia przed dniem 1 stycznia 2004 roku zostały zawarte. Zgodne jest to ze wskazaną powyżej zasadą nieretroakcji (nie działaniem prawa wstecz), jak również faktem nie zawarcia w ustawie przepisu, który nakładałby obowiązek dostosowania umów zawartych przed dniem wejścia ustawy w życie do jej przepisów. Jednocześnie zaś należy wskazać na art. XLIX §1 i 2 przepisów wprowadzających kodeks cywilny, zgodnie z którym do zobowiązań, które powstały przed dniem wejścia w życie kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy tego kodeksu, jeżeli chodzi o skutki prawne zdarzeń, które nastąpiły po dniu wejścia kodeksu w życie, a które nie są związane z istotą stosunku prawnego. W szczególności do tych zobowiązań stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o przejściu praw i obowiązków, o odnowieniu, o potrąceniu, o skutkach niemożliwości świadczenia, o wygaśnięciu lub zmianie zobowiązań, jeżeli zdarzenie, z którego skutki te wynikły, nastąpiło po dniu wejścia kodeksu w życie. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć możliwość dychotomicznego stosowania właściwych czasowo przepisów. Nowe uregulowania zawarte w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK mają zastosowanie, w odniesieniu do umów zawartych przed 1 stycznia 2004r., w zakresie skutków prawnych zdarzeń niezwiązanych z istotą stosunku prawnego. W tej grupie przepisów będą np. te, które dotyczą przechodzenia praw i obowiązków z umowy ubezpieczenia, rozwiązania umowy czy też procedury likwidacyjnej. Jednocześnie, w odniesieniu do kwestii związanych ściśle z istotą stosunku prawnego, mając na uwadze konieczność zagwarantowania pewności prawa i trwałości stosunków prawnych, w stosunku do umów ubezpieczeń obowiązkowych zawartych przed 1 stycznia 2004 r., powinny mieć zastosowanie przepisy stare, obowiązujące w chwili zawierania umowy. Wśród najbardziej istotnych kwestii związanych z ubezpieczeniami obowiązkowymi należy m.in. wskazać przepisy dotyczące zakresu ubezpieczenia. Do tych kwestii w odniesieniu do umów ubezpieczeń obowiązkowych zawartych przed 1 stycznia 2004r. przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK nie będą miały zastosowania. W świetle jednolitego stanowiska Polskiej Izby Ubezpieczeń i Ministerstwa Finansów stosowanie właściwych reguł prawa intertemporalnego nie powinno budzić wątpliwości. Jednakże wydaje się, że weryfikacja przedstawionego poglądu dokona się w drodze praktycznego stosowania przepisów nowych ustaw ubezpieczeniowych, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
Warto wiedzieć
Zapraszamy Państwa do udziału w bloku szkoleniowym: 04.10.2011
„Modelowanie zarządzania procesami biznesowymi w instytucjach ubezpieczeniowych”Moduł I - „Budowa... więcej
Spółki SIGNAL IDUNA osiągnęły 16% wzrost składki 11.08.2011
W pierwszym półroczu 2011 polskie spółki Signal Iduna notują 16% wzrost przypisu składki. Szczególnie... więcej
Pomoc na drodze 27.07.2011
Jak pokazują badania Instytutu Turystyki aż 40% Polaków na urlop wybiera się samochodem. Przed wyjazdem... więcej
więcej

  • NetMedia S.A.
    Spółka giełdowa
  • 02-625 Warszawa
    ul. Woronicza 15
  • tel.: 0 801 08 08 11
    fax: (22) 567 31 01